Hanoi
- Ho Chi Minh Mozolesi |
Binlerce
yıllık bir kültüre ve rüya gibi manzaralara sahip, Çin
Denizi ile dağlar arasındaki ülke Vietnam... Kuzeyden
güneye birbirlerinden farklı değişik yüzler gösterir
bu topraklar: Hanoi Kenti ve sömürge mimarisi ile Tonkin,
Kızıl Nehir, Hoa Lu ve Ha Long Körfezi'nin soylu manzaraları,
dağlarda yaşayan etnik topluluklar... Eski İmparatorluk
kenti Hue'si ile Annam... Eski Saygon, yeni Ho Chi Minh
Kenti ile Cochinchine, dev Mekong Nehri ve deltası... |
Vietnamlılar
ülkelerini, geleneksel taşıma yötemlerine ve ana besin maddelerine
bir çağrışım yaparak iki ucunda iki pirinç sepeti aslı bir
bambu dalı diye tasfir ederler. Yine mitolojilerinde önemli
bir yeri olan ejderhaya da benzetirler.
Vietnam
gezisine hangi uçtan başlamanın çok bir önemi olmamakla
birlikte, ülkenin iklimine daha kolay uyum sağlamak
için, güneyden daha ılıman ve daha az nemli olan kuzey
tercih edilebilir. Kızıl nehrin batı kenarında kurulu
bulunan başkent Hanoi'den başlamak tarihi kronolojiyede
daha uygun. 1010 yılında, bin senelik Çin işgaline son
veren Ly Thai To, Thang Long (yayılan ejderha) adını
verdiği başkentini buraya kurdu. Bu çok erken devirden
"Tek Kolonlu Pagoda" veya ülkenin ilk üniversitesi
olan ve Konfüçyüs'a ithaf edilen "Edebiyat Tapınağı"
gibi eserleri görmek mümkün. |
Hanoi
- Ho Chi Minh Mozolesi |
Hanoi ismi, çok daha sonra, 1831 de ortaya çıkar. 1802 den
itibaren İmparator Gia Long, başkenti, bütün zenginlikleri
gönderdiği Hue'ye taşır. Eski başkenti hala çok parlak bularak
1848 de Hanoi'de ki bütün sarayları yıktırdı.

Konfücyüs
Tapınağı
|
Efsaneye
göre şehrin ortasında bulunan Hoan Kiem gölünün dibinde
bulunduğuna inanılan kılınç, Ming döneminde kırallığı
işgalci Çinli'lere karşı korumuşdu. Gölün etrafı akşamları
aşık gençlerin dolaşma yeri, sabahları ise yaşlıların
jimnastik sahasına dönüşmekte. Gölün civarında, kolonial
mahalleler, Paris'te ki Garnier Sarayından esinlenerek
yapılmış opera binası, loncaların bulunduğu sokaklar
ve artık çekçek arabasıyla güzel bir gezinti yapabileceğiniz
çarşı vardır. Günümüzde, çekçek arabası ve bisiklet
ülkenin en fazla kullanılan taşıma araçları olma özelliğini
gürültülü motorlara bırakmakta.
|
Ba Dinh meydanında, Vietnamlıların Ho Amca dedikleri ve 1969
da ölen, Sosyalist Vietnam Cumhuriyeti'nin kurucusu, Ho Chi
Minh'in evi, müzesi ve mozolesi bulunmaktadır.
Başkenti ziyaretinizde, büyük bir ustalıkla hareket eden,
su üstündeki kukla tiyatrosunu mutlaka izlemek gerekir. Bu
geleneksel tiyatro ruhunu pirinç tarlalarından almakta.
Fransız
koloni döneminde Tonkin diye adlandırılan kuzey Vietnam
harika gezi imkanları sunmaktadır. En ilginci muhakkak,
Hanoi'den 176 Km. mesafede bulunan Halong Körfezi'dir.
Vietnam'ın ilginç köy hayatını gözlemleyebileceğiniz
bir yoldan gidilmekte. Yol boyunca, çeltiklerde çalışan
köylüler ve sığırlar, tepelerine kadar çiflik hayvanıyla
veya sepetlerle dolu bisikletler, seyyar bakkallık yapan
ve sürücünün sadece gözleri görülebilecek kadar istiflenmiş
motorsikletler, mesafeleri monoton olmaktan çıkarmakta...
Halong Körfezi, unesco tarafından dünya mirası olarak
kabul edilmişdir. |
Hanoi
- Geleneksel Kukla Gösterisi |
Efsaneye göre meşhur ejderha burada gökten inmiş ve kuyruk
darbeleriyle dağları yararak bu harika manzarayı oluşturmuşdur.
Peri masalı dekorlarına benzeyen bu körfezde yeşilliklerle
kaplı üç binden fakla adacık bulunmakta. Bu manzarayı dünyaya
tanıtan, burada çevrilen "İndochine" filmi olmuşdu.
Körfezde, farklı biçimlerdeki adaların arasından geçerek yapacağınız
bir tekne gezintisi esnasında göreceğiniz turuncu yelkenlerini
açmış "jonk"lar, günlük hayatlarını yaşayan balıkcılar
veya gezeceğiniz sarkıtlarla dolu mağaralar unutulmaz anılarınız
arasında yerini alacaktır...
Hanoi
- Geleneksel Kukla Gösterisi |
Hanoi'nin
güneyinde, günübirliğine gidebileceğiniz Hoa Lu, X.cu
yy.da Vietnam'ın başkentiydi. Burada bir çok pagoda
ve eski kraliyet sarayının kalıntlları üzerinde yükselen
Bich Dong Tapınağını görebilirsiniz. Ama en ilginci,
nehirde Tam Coc mağaralarına kadar "sampan"larla
yapacağınız gezinti olacaktır. "Sampan" genelde
kadınların ayaklarıyla kürek çekerek kullandıkları ufak
kayıklardır. Gezi esnasında etrafınızda bu kayıklarla
dolaşarak size kendi yaptıkları güzel el işleme satmaya
çalışırlar. Tepeciklerle çevrili nehir, olağan üstü
güzel bir dekorun içinden ve zaman zaman dağların altında
oyduğu tünellerden geçerek mağaralara doğru akar. |
Ülkenin
kuzeyinde, Hanoi'den oldukça uzak Çin sınırındaki ilginç ve
güzel Lao Cai bölgesi, ve en az iki günlük bir program gerektiğinden
az ziyaret edilmektedir. Victoria Express treniyle bir gece
yolculuğundan sonra, Vietnam'ın en yüksek dağı (3147 mt.)
Fan Si Pan'nin eteklerinede, Muong Hoa ırmağının kıyısındaki
Sapa kentine varılır. Çoğuna asma bambu köprülerele ulaşılan
Hmong , Muong, Dzao, Thai, Tay, Dzai, Xapho gibi çevre köylerinde
yaşayan etnik gruplar, bölge pazarının olduğu günlerde Sapa'ya
gelirler. Bölgenin manzaraları ve insanları özellikle fotograf
çekmekten zevk alanlar için bir ziyafet gibidir.
Buradan
sonra, uçakla, ülkenin ortasındaki, Nguyen Sülalesinin
1802 ile 1945 yılları arasında başkent yaptığı Heu'ye
hareket. Savaşta çok tahrip olmasına rağmen Hue yinede
güzel ve mimari açıdan zengin bir şehir. Burada, Vietnamda
ve özellikte Hue'de nelerin olduğunu daha iyi anlamak
için bir parantez açmak lazım: Vietnamlıların Ho Chi
Minh liderliğinde sömürgeciliğe karşı yaptıkları şavaş,
1954 yılında Fransızların ülkenin kuzey-batısındaki
Dien Bien Phu'da yenilmeleriyle sonuçlanır. Cenevre
anlaşmasına göre ülke 17.ci paralelden itibaren ikiye
bölünür. |
Kuzey
Vietnam - Halong Körfezi |
Kuzeyde
komünist milliyetçiler Vietnam Demokratik Cumhuriyetini, güneydeki
anti komünist Diem ise Güney Vietnam Cumhuriyetini kurarlar.
1955 de hileli seçimler ve hemen çekilen Fransızların yerine
gelen Amerikalıların yardımıyla Diem, son imparator Bao Dai'yi
saf dışı bırakır. Diem, aslında bütün ipleri elinde tutan,
baldızı meşhur Madame Nhu'nun etkisi altındadır. Onun sayesinde,
1959 da ilk sivil ve askeri danışmanlar ülkeye gelirler...
Olayların feci devamı bilinmekte! 17.ci paralelde bulunan
Hue, 1968' in ocak ve şubat aylarında Amerikalıların saldırılarına
uğrar ve Amerikalıların saldırmaya cesaret edemiyeceklerini
umarak, vietkongların (Mekong deltası ve saygon'a sızan komünist
gerillalar) harekat merkezi haline getirdikleri kıraliyet
sarayınının almış binasının kırkikisi bombardımanlarda yıkılır.
Yinede sarayın kalan kısmı ve kale, Vietnam'da ki günümüze
kadar kalan tek kıraliyet şehri kalıntıları olması açısından
görülmeye değer. Nguyen sülalesi krallarının mezarlarını inşa
ettirdikleri kıyıları eskiden kokulu çiçeklerle kaplı olan
"Parfüm Nehri"nde, bir "Sampan" gezisi
yaparak Thien Mu (meşhur bayan pagodası) pagodası görülebilir.
Kuzey
Vietnam - Halong Körfezi |
Kuzeyle
güney arasındaki iklim sınırı olan "Bulutla Geçidi"nden
geçerek, Cham kültüründen kalan en güzel eserlerin sergilendiği
müzenin bulunduğu Danang şehrine gelinir. Hue'den güneydeki
Vung Tau'ya kadar uzanan Champa Kırallığı, Çin egemenliğine
boyun eğmemiş fakat sonunda Khmer ve Viet saldırılarıyla
yıkılmışdı. Bugün, Phan Thiet ve Phan Rang çevresinde
kalan yüzbin civarındaki Cham hala geleneksel giysilerini
giyip kendi dillerini konuşmaktadır. Danang'ın birkaç
kilometre güneyinde, savaş sırasında Amerikalı askerlerin
stres atmak için geldikleri meşhur Çin plajı bulunmakta. |
Çevrenin
en güzel şehri, şirin Hoi An'dır. Dünyanın her tarafından
gelen gemiler buradan ipek, porselen, çay, kara biber ve dekorasyonda
kullanılan lake alırlardı. Lakeden bahsederken, ülkede, özellikle
etnik guruplara ait, dişleri lakeyle siyaha boyanmış birçok
insan görmek mümkün. Bu onlara gülümserken çok özel bir ifade
veriyor. Çoğu zaman muson yağmurları ve fırtınalardan dolayı
burda uzun süre konaklamak mecburiyetinde kalan zengin yabancı
tüccarlar, XV.ci yy.dan itibaran bölgeye yerleşerek muhteşem
malikhaneler inşa ettirmişler. Hoi An, önce Portekizli ve
sonrada, aralarında Vietnam alfebesinin yaratıcısı Rodoslu
Alexandre'ında bulunduğu Cizvit misyonerlerin yerleştiği yerdir.
Denizden uzakta, nehrin içinde bulunan liman zamanla kum dolmuş
ve yerini Danang'a bırakmışdır. Şehirde yürüyerek, çok özel
mimari biçimleri olan evleri, sokakları, renkli dükkanları,
mabetleri, pazar yerini, nehrin kıyılarını ve 1593 de inşa
edilmiş olan Japon köprüsünü görmek mümkün.
Danang'dan
uçakla, isminin Saygon olduğu dönemdeki geçmişiyle meşhur
Ho Chi Minh'e hareket. 1789 da Prens Nguyen, ülkenin
güneyindeki asi Tay Son'lardan kurtulmak için Fransızlardan
yardım ister. Bundan sonra, Prens ülkeye Vietnam ismini
verir ve kendide Gia Long adını alarak tahta çıkar.
Fransızların anlatımına göreyse olay şöyle gelişir (tabiki
buna, doğuya açılma politikası ve isteğinide ilave etmek
gerekir): misyonerlerin kovulmasını önlemek için III.
Napolyon, bir ordu gönderir ve şubat 1859 da Saygon
kalesini alırlar. 1862 haziranında da başkent bir Fransız
kolonisi olur. Fransızlar büyük bir inşaat faaliyetine
başlarlar ve bataklıkların arasında bir sivrisinek yuvası
olan şehre binlerce ağaç dikerler. |
Kuzey
Vietnam - Halong Körfezi |
Şehir
böylece ufak bir Paris olur ve 1975' e kadar doğunun incisi
diye anılır. Bu dönemden, metalik kısımları Gustave Eiffel
tarafından yapılan merkez postahanesini, şehir tiyatrosunu,
katedrali ve birçok villayı görmek mümkün. 1962 de Amerikalılar
Güney Vietnam'ı komünist saldırılarından korumak üzere Fransızların
yerini alır ve Saygon, bölgedeki Amerikan ordusunun merkezi
haline gelir. Şehrin nüfusu aşırı artarak barlar, kumarhaneler
açılır ve şehir kanunsuz işlerinde merkezi olur. Bu dönemde
eski sömürge valisinin sarayı, başkanlık sarayı olarak kullanılmaktaydı.
1963 de bombalandı ve yeniden yapıldı. 30 nisan 1975 de Kuzey
Vietnam ordusunun tankları tarafından alınması komünist kuzeyin
zaferi ve savaşın da sonu oldu. İsmi "Birleşme sarayı"
olarak değiştirildi ve kuzeyle güneyin birleşmesinin sembolü
olarak müzeye çevrildi. Yine eski bir kolonyal dönem sarayında
bulunan savaş müzesi ise Vietnam savaşını anlatan birçok resim
ve doküman sergilemekte.
Kuzey
Vietnam - Hoa Lu |
Louis
Pasteur kuduz aşısını, Albert Calmette tüberküloz aşısını,
Alexandre Yersin ise cüzzam basilini buldukları için Vietnam
devleti tarafından insanlığa faydalı kişiler olarak görülmekte.
Bu nedenle Fransız isimleri taşıyan sokakların isimleri
Vietnam isimleriyle değiştirilmiş olmasına rağmen Duong
Pasteur, Duong Calmette ve Duong Yersin olduğu gibi korunmuş.
Ho Chi Minh'de ilginç geziler yapılabilir. Belediye binasından
nehre kadar uzanan, şehrin ana caddesi Nguyen Huê üzerinde,
içlerinde savaş zamanında genç ve bekar Amerikalı askerlerin
buluşma yeri olan ve şehrin hareketli mahallelerini seyredebileceğiniz
güzel bir terası ve ilginç retro görünümüyle Rex Oteli
ve daha bir çok otel vardır. |
Şehrin
bir başka ilginç köşeside, çok renkli ve hareketli Binh Tay
pazarıyla ünlü Cholon Çin mahallesidir. Bu mahalle XVIII.ci
yy.ın sonlarına doğru, Ming hanedanı yıkılınca buraya göç
eden Çinliler tarafından kurulmuş ve hızla Saygon'un ve Güney
Vietnam ticaretinin hareketli merkezi haline gelmişdir. Bir
çok tütsü çubuğu veya spiralinin devamlı yandığı gizemli Thien
Hau mabeti bu mahallededir. Şehirde bir çok rahiplerle dolu
budist pagoda görmek mümkün. Ancak taoist ve budist karışımı
büyük ve renkli heykellerin olduğu "Yeşim İmparator Pagod"u
en ilginci. Giac Lam ve Giac Vien pagodaları şehrin en eskileri.
Amerikayla
şavaşın Vietnamlılar üzerindeki etkisini anlayabilmek
için, Ho Chi Minh'in 35 km. Kuze-batısındaki Cu-Chi'ye
giderek, Amerikalıların savaşı kaybetmelerindeki en
önemli nedenlerden biri olan meşhur tünelleri görmek
gerekir. Vietnamlıların 1950 lerde kazmaya başladıkları
ve Vietkong'ların büyüttüğü tüneller, birçok katlı yeraltı
şehirleri oluşturmuş. Amerikalılar bu 200 km. uzunluğundaki
tünelleri çökertebilmek için bir çok operasyon yapmış,
ormanları kazımış, köyleri boşaltmış, araziyi benzin
ve napalmlerle yakmış ama bir türlü sonuca ulaşamışlar.
B52 leri kullanmaya karar verdiklerinde ise iş zaten
çoktan alehlerine olarak bitmişdi. |
Kuzey
Vietnam - Hoa Lu |
Vietnam'ın
pirinç ambarı Mekong Deltasına doğru giderken, çeltikleri,
pirinç yufkası ve kâğıdı yapan fırın ve iş yerlerini, damıtım
atölyelerini görmek mümkün. Vinh Trang pagodasının ve rahipler
okulunun bulunduğu deltanın büyük limanı My Tho'dan ufak teknelerle
hareketle, çevre köylerde günlük hayatı, yüzen pazar yerlerini
ve nehirle deniz arasında oluşmuş adacıkları görmek mümkün.
Bunlardan biri olan Thoi Son'da kanallar arasında "Sampan"larla
gezerek harika tropikal bahçeleri görüp egzotik meyvaların
tadına bakabilirsiniz.
Vietnam
gezimizi bitirirken, güneyde gördüğümüz ve renkli Tay Ninh
mabedinin merkezi olduğu ilginç kaodisim dininden bahsetmeden
geçmemek lazım. Bu din 1920 yılında, kendisine çok açık bir
insan gözü şeklinde görünen Cao Dai adlı bir ruhla sağladığı
irtibat üzerine aydınlanan Ngo Van Chieu tarafından ortaya
atılmışdır. Buda, Konfüçyüs, Lao Tseu, Hz. İsa, Hz. Muhammet
ve birçok ruh, aziz ve Victor Hugo, Descartes, Pasteur, Shakespeare
ve Lenin gibi tanınmış edebiyatcı, bilim adamı ve politikacının
anıldığı din, bilinen tüm dinlerden kendine göre en iyileri
alan bir düşünce yapısı üzerinde kurulmuşdur.
|
|
Kuzey
Vietnam - Hoa Lu |
Kuzey
Vietnam - Hoa Lu |
|
|
Kuzey
Vietnam - Tarlada Çalışma |
Kuzey
Vietnam - Pirinç Tarlasında Çalışma |
|
|
Ho
Chi Minh City - Eski Cumhurbaşkanlık Sarayı |
Ho
Chi Minh City - Belediye Binası |
|
|
Ho
Chi Minh City - Çin Mahallesi |
Ho
Chi Minh City - Çin Mahallesi |
|
|
Lake
Dişli Yaşlı Kadın |
Ho
Chi Minh City - Cholon (Çin) Mahallesinde Cenaze Arabaları |
|
|
Ho
Chi Minh City - Cholon - Binh Tay Pazarı |
Ho
Chi Minh City - Cholon - Binh Tay Pazarı |
|
|
Tütsü |
Ho
Chi Minh City - Thien Hau Pagodası |
|
|
Güney
Vietnam - Cu Chi Tünelleri |
Güney
Vietnam - Cu Chi Tünelleri |
|
|
Orta
Vietnam - Hue - Eski Kralliyet Sarayı |
Orta
Vietnam - Hue - Eski Kralliyet Sarayı |
|
|
Güney
Vietnam - Mekong Deltası |
Mekong
Deltası - Vinh Trang Pagodası |
|
|
Güney
Vietnam - Pirinç Dövümü |
Berber
Dükkanı |
|
|
Ho
Chi Minh City - Thien Hau Pagodası |
Ho
Chi Minh City - Thien Hau Pagodası |
|
|
Hanoi
- Tek Ayaklı Pagoda |
Orta
Vietnam - Hoi An |
|
|
Mekong
Deltası - Vinh Trang Pagodası |
Güney
Vietnam - Cao Dai |
|